|
نام:
تیرپیتز
تار یخ اقدام به ساخت:
2 نوامبر
1936
تاریخ اتمام پروژه:
1 آوریل 1939
تاریخ اعزام به ماموریت:
25 فوریه 1941
وزن:
42.900
تن
طول:
253
متر
عرض:
36
متر
نیروی پیشرانه:
دارای 12
بویلر فوق فشار قوی
مدل
WAGNER
و 3
توربین ساخت
BROWN-BOVERI
با قدرت
163.000
اسب بخار
سرعت:
57
کیلو متر در ساعت
فرجام:
در 12
نوامبر 1944
با حملات
RAF
(نیروی هوائی سلطنتی انگلستان)
غرق
شد
شرح:
نبردناو تیرپیتز که یکی از مشهورترین نبردناوهای آلمان نازی در جنگ دوم جهانی بود به نام آلفرد فون
تیرپیتز
(19 مارس
1849 - 6 مارس 1930)
اولین دریادار امپراطوری آلمان و
بنیانگذار نیروی دریائی آن کشور نامگذاری گردید.
آلفرد فون
تیرپیتز دریادار مشهور و بنیانگذار نیروی دریائی امپراطوری
آلمان
این نبردناو مسلح
به 8
توپ اصلی 380
میلیمتری مدل
L52SKC/34
و 12
توپ ثانویه 150
میلیمتری مدل
L65SKC/28
بود.
قطر زره این نبردناو در ناحیه بدنه
320 میلیمتر و در ناحیه عرشه
120 میلیمتر بود.
در 22
ژوئن سال 1941
آلمان نازی به اتحاد شوروی حمله کرد
و در حالی که پیشروی سریع نیروهای آلمان نازی ارتش شوروی را به
سرعت درهم شکست متفقین غربی (آمریکا و انگلستان) تصمیم
گرفتند برای جلوگیری از پیروزی قریب الوقوع آلمان به اتحاد
شوروی کمک های نظامی و تدارکاتی ارسال نمایند آنان دو راه برای
ارسال این کمک ها یافتند و ابتدا ایران را اشغال نمودند تا از
خط آهن سراسری کشور ایران برای ارسال کمک های تدارکاتی استفاده
نمایند و سپس به راه آبی در اروپا را نیز مد نظر قرار دادند. راه دوم، ارسال ملزومات و
تدارکات جنگی از انگلستان و دریای شمال به بندر مورمانسک اتحاد
شوروی بود و این مسیری بود که از مناطق شمالی نروژ عبور میکرد.
آلمان ها تصمیم گرفتند این
راه را ناامن و غیرعملیاتی نمایند بنابراین تصمیم گرفته شد
تا ناوهای مطرح و برجسته ای همانند
شارنهورست و
گنیزنائو و
تیرپیتز به سوی سواحل نروژ اعزام شوند در اوایل سال
1942 نبردناو تیرپیتز برای ممانعت
از ارسال کمک های متفقین به اتحاد شوروی به سواحل و فیوردهای
نروژ عزیمت نماید. (فیوردها پیشروی آب دریا و یا همان خلیج به زبان مردم شمال
اروپا می باشند) نبردناو
تیرپیتز به سوی فیورد (خلیج) آلتا فیورد اعزام شد.
آلتا فیورد در
نروژ
دو تصویر متفاوت
از استتار نبردناو تیرپیتز در فیوردهای نروژ
در اوایل مارس
1942
و در جریان عملیاتی
به نام
SPORTPALAST
به نبردناو
تیرپیتز دستور داده شد تا به کاروان های
PQ-12
و
PQ-8
که به مقصد اتحاد شوروی در حرکت
بودند حمله نماید.
PQ-12
از ایسلند به مقصد مورمانسک
و
PQ-8
از مورمانسک به مقصد انگلستان تقریبا بطور
همزمان در حرکت بودند.
در 5
مارس 1942
تیرپیتز به همراه 3
ناوشکن دیگر آلمانی از جزیره خرس
(BEAR
ISLAND) در دریای نروژ خارج شد ولی در طول
روز بعد موفق به یافتن هیچ کاروانی نشد و تنها یک کشتی
بازرگانی دیده شد که توسط یکی از ناوشکن های اسکورت هدف قرار
گرفت و غرق شد.
جزیره خرس در
شمال نروژ با دایره مشخص شده است
در روز 9 مارس
1942
تیرپیتز توسط یکی از هواپیماهای بمب
افکن برخاسته از ناو هواپیمابر انگلیسی اچ.
ام.
اس.
ویکتوریوس مورد حمله قرار گرفت اما
این حمله هیچ موفقیتی برای انگلیسی ها در بر نداشت و فرمانده
تیرپیتز ادمیرال اوتو کیلاکس تصمیم گرفت عملیات را نیمه تمام
رها نماید. در نتیجه این
عملیات نیمه کاره
هیتلر هرگونه حمله به کاروانهای متفقین را به
استثناء کاروانهائی که هواپیما حمل می کردند را ممنوع نمود.
در اواخر ژوئن
1942
عملیاتی با نام
ROSSELSPRUNC
برای حمله به
یک کاروان متفقین به نام کاروان
PQ-17
تدارک دیده شد.
دو نیروی مجزا از یکدیگر تدارک دیده
شدند که نیروی اول شامل نبردناو تیرپیتز و رزمناو ادمیرال
هایپر از بندر تروندهایم و نیروی دوم شامل رزمناو ادمیرال شیر
و رزمناو لوتس بود و از بندر نارویک حرکت نمود.
این گروه همچنین توسط 9
ناوشکن دیگر محافظت می گردیدند. زمانی که کاروان متفقین
کشف شد این گروه از ناوشکن ها در آلتن فیورد مستقر شده بود. گروه ناوشکن ها قصد داشت
زمانی که کاروان به گذرگاه جزیره خرس رسید آن را مورد حمله
قرار دهد.
کاروان
PQ-17
اسکورتی بسیار قدرتمند داشت در
1 جولای کاروان کشف شد و در
2 جولای تیرپیتز به همراه
رزمناو ادمیرال هایپر، بندر تروندهایم را به مقصد التون فیورد
ترک نمودند. این نقل و
انتقال ها توسط سرویس مخفی اینتلجنس سرویس انگلستان به عنوان
شروع یک تهاجم شناسائی شد و نیروی دریائی سلطنتی به کاروان
دستورداد تا متفرق شود. به
محض پراکنده شدن این کاروان زیردریائی ها و هواپیماهای آلمانی
به کاروان حمله کردند و بیش از 24
کشتی تجاری و لجستیکی را غرق نمودند.
تیرپیتز در
5
جولای برای یک حمله آماده شد اما
بلافاصله شناسائی شد و ادمیرال رایدر فرمانده کل نیروی دریائی
آلمان نازی به دلیل آنکه احتمال میداد این نبردناو توسط
ناوگان نیروی دریائی سلطنتی انگلستان و هواپیماهای ناوهای
هواپیمابر آن مورد حمله قرار گیرد به تیرپیتز دستور داد
ماموریت خود را لغو نماید و به بندر باز گردد.
مقامات نظامی اتحاد شوروی ادعا
میکنند که نبردناو تیرپیتز توسط یک زیردریائی آن کشور مورد
حمله قرار گرفته و دچار خسارت گردیده است اما این ادعا هرگز
اثبات نشد.
مقامات شوروی ادعا میکنند که نبردناو تیرپیتز
توسط زیردریائی
K-21
به فرماندهی نیکلای.
ا.
لونین در 45
مایلی نورث کیپ (NORTH
CAP)
در نروژ هدف حمله قرار گرفته است.
نیکلای لونین -
او ادعا نمود تیرپیتز
را هدف
قرار داده است
بر
اساس اظهارات لونین ناخدای اتحاد زیردریائی
K-21
، او 4
اژدر به سوی تیرپیتز شلیک نمود و
وقتی زیردریائی را به زیر آب هدایت نمود او و خدمه زیردریائی
صدای 2 انفجار را شنیدند. زمانی که در دهه
60
میلادی مورخین آلمانی و انگلیسی
نتوانستند هیچ مدرکی برای این حمله به تیرپیتز و یا هر کشتی
جنگی آلمانی دیگر بیابند مجبور شدند آن را از تاریخ جنگ دوم
جهانی حذف نمایند اما این حمله به عنوان یک درس در مدارس نیروی
دریائی اتحاد شوروی تدریس می شود.
از 8
جولای 1942 تا 6
سپتامبر 1943
نبردناو تیرپیتز در بندرهای
ترونهایم و نارویک در نروژ تحت تعمیر قرار گرفت.
در سپتامبر 1943
عملیاتی با نام
عملیات
SIZILIEN به منظور حمله به اسپیتزبرگن
(جزیره ای در شمال
اسکاندیناوی که دریای بارنتس در شرق و دریای گرین لند در غرب و
دریای نروژ در جنوب آن قرار دارد)
تدارک دیده شد.
جزیره اسپیتزبرگن
در شمال اسکاندیناوی
در این عملیات نیروهای پیاده آلمانی
به جزیره اسپیتزبرگن حمله کردند و نبردناو تیرپیتز با شلیک
توپهایش به عنوان آتش پشتیبانی از این حمله حمایت نمود. در این حمله تیرپیتز و
شارنهورست
و 9 ناوشکن دیگر آلمانی از 6 تا 9
سپتامبر 1943
شرکت نمودند که این تنها زمانی بود
که این نبردناو در عملیاتی آبی خاکی شرکت مینمود.
انگلیسی ها به منظور رفع خطر این
نبردناو مخوف آلمانی در چندین عملیات اقدام به بمب باران آن
نمودند و در این بمب باران ها این نبردناو را برای مدتی از
خدمت خارج نمودند و سرانجام موفق شدند آن را در یکی از این
حملات هوائی غرق نمایند.
یکی از این عملیات ها عملیات ارابه (CHARIOT) نام داشت که در
28
مارس 1942
انجام شد.
در این عملیات یک ناوشکن انگلیسی
و 18 اژدر زیر آبی برضد
بارانداز نورماندی (لطفا با
منطقه نورماندی اشتباه نشود.
نورماندی ذکر شده در این متن نام یک
بارانداز دربندر سنت نازار فرانسه می باشد)
که نبردناو تیرپیتز در آنجا تحت
تعمیر قرار داشت، عملیات نمود که در نتیجه آن این بارانداز
کاملا ویران شد.
شلیک تریپتیز
عملیات دیگری که برای نابودی تیرپیتز طراحی شد
عملیاتی با نام رمز منشاء
(SOURCE)
بود.
این عملیات بسیار خطرناک و در عین
حال پیچیده بود. براساس
نقشهِ این عملیات، 6
زیردریائی کوچک مدل
X
میبایست مواد منفجره خود را در زیر
این نبردناو کار گذاشته و آن را منفجر نمایند.
اما 3
زیردریائی
X-8
و X-9 و
X-10
در هنگام حمل تا نقطه شروع عملیات
از کار افتادند و ناچارا عملیات با 3
زیردریائی آغاز شد.
داخل یک زیر
دریائی کلاس ایکس که در حمله به تیرپیتز مورد استفاده قرار
گرفت
در سپتامبر 1943
ستوان باسیل پِلِیس (BASIL PLACE) فرمانده
زیردریائی
H.M.S X7
و ستوان دونالد کامرون (DONALD CAMERON) فرمانده
زیردریائی
H.M.S X6
به همراه زیردریائی
H.M.S X5
این عملیات را آغاز نمودند (دونالد کامرون بعدها داستان این
ماموریت خود را منتشر نمود).
هر دو نفر بعدها به دلیل نقشی که
در این عملیات ایفا نمودند مفتخر به دریافت نشان شجاعت گردیدند.
دونالد کامرون
فرمانده زیردریائی ایکس 6
هر دو زیردریائی
X7
و
X6
میبایست پس از
طی 1600
کیلومتر از بین میادین مین عبور
میکردند و از شنود رادیوئی آلمان ها نیز میبایست جان سالم به
دربرند. سرانجام این زیردریائی ها توانستند با عبور از تورهای ضدزیردریائی که توسط
آلمان ها به منظور اجتناب از حملات زیردریائی های انگلیسی کار
گذاشته شده بود خود را به تیرپیتز برسانند و 4 بمب 2
تنی خود را در زیر تیرپیتز کار
بگذارند.
تیرپیتز در یکی
از فیوردهای نروژ - آنچه بصورت ردیف پشت سر آن قرار دارد تور
ضد زیردریایی میباشد که برای محافظت از حمله زیردریایی ها در
اطراف تیرپیتز نصب گردیده است
زمانی که بمب ها
منفجر شد تیرپیتز به مقدار 2
متر به بالا پرتاب شد و دچار خسارات زیادی گردید.
این صدمات موجب شد نبردناو تیرپیتز
برای 6 ماه تحت تعمیر قرار
گیرد و امکان عملیات را نداشته باشد. یکی دیگر
از عملیات هائی که برای نابودی
تیرپیتز
طراحی
و اجرا شد عملیات تنگستن
(TUNGSTEN) نام داشت.
این عملیات در آوریل 1944
توسط واحدهای هواپیماهای نیروی
دریائی و 2 نبردناو انگلیسی
و دو ناو هواپیمابر و 5
ناوشکن اسکورت این ناوها و 2
رزمناو و 16
ناوشکن و 2
کشتی سوخت رسان انجام شد.
بلافاصله پس از شروع حرکت این
ناوگان از اسکاپا فلو تمام ارتباطات رادیوئی آن قطع شد و همگی
در سکوت رادیوئی به حرکت خود ادامه دادند.
در روز 3
آوریل و در حالی که تیرپیتز آماده
می شد تا با اتمام تعمیراتش دوباره به دریا عزیمت نماید حمله
آغاز شد. حملات هوائی در
2 موج شروع شد که یکی پس از
دیگری رخ داد.
در این حملات
از بمب افکن های اژدرانداز باراکودا (BARRACUDA) استفاده شد.
بمب افکن های مهاجم با اسکورت
جنگندهای انگلیسی به نبردناو تیرپیتز حمله نمودند و بمب های
مورد استفاده بمب هائی بودند که بر ضد زیردریائی استفاده میشد
و بگونه ای ساخته شده بود که حتی اگر به هدف نمی خورد و در
نزدیکی هدف منفجر میشد باز هم میتوانست خسارات لازم را وارد
نماید. دفاع آلمان ها از
این نبردناو بسیار ضعیف بود و مسلسلهای مستقر بر روی تیرپیتز
شروع به شلیک به هواپیماهای مهاجم نمود.
موج اول حمله در ساعت 5:30
آغاز شد و در ساعت 8:00
نیروی دریائی سلطنتی هر سه نقشه خود
را اجرا نموده بود اما همگی با شکست مواجه شد.
اگرچه 122
تن از خدمه این نبردناو کشته شدند
و 300 تن دیگر زخمی گردیدند
اما زره کشتی که در آستانه از هم گسیختگی بود همچنان مقاوم
باقی ماند ولی لازم بود که تیرپیتز یکبار دیگر برای 2
ماه تحت تعمیر قرار گیرد.
در ماه آوریل و ماه
می 1944
سه عملیات حمله
هوائی به تیرپیتز به نامهای
PLANET
(سیاره) و
BRAWN
(ماهیچه) و
TIGER
CLAW
(پنجه ببر)
به دلیل بدی آب و
هوا لغو شد اما عملیات بعدی به نام
MASCOT
(قربانی)
در جولای 1944
انجام شد ولی به دلیل اینکه آلمان
ها برای محافظت از این نبردناو سیستم اعلام خطر ایجاد نموده
بودند و با ایجاد پرده ای از دود تریپتیز را پنهان میکردند این
عملیات ناکام ماند.
در اوایل آگوست
1944
تیرپیتز به سوی دریا حرکت نمود تا
تهدیدات خود را برضد کاروانهای متفقین از سر بگیرد.
سه هفته بعد متفقین یک حمله هوائی
برعلیه آن انجام دادند که نتیجه اندکی به همراه داشت.
در 22
آگوست متفقین اینبار عملیات شماره
1 و 2
از سری عملیات های
موسوم به
GOODWOOD
را به اجرا گذاشتند اما اینبار مه
غلیظی در سطح پائین تشکیل شده بود و مانع دیده شدن این نبردناو شد.عملیات شماره
3
GOODWOOD
با موفقیت نیروهای مهاجم هوائی
متفقین در ایجاد سردر گمی مدافعان پدافند ضدهوائی آلمانی
همراه بود و در این عملیات هواپیماهای متفقین توانستند با
پرتاب موفقیت آمیز 2 بمب
تیرپیتز را به آتش بکشند.
یکی از بمب ها 500 پاوند
(227 کیلو)
بود و از یک هواپیمای هل کت
آمریکائی(F6F) پرتاب شد و
موجب شد توپ شماره
B
از سری توپهای اصلی 380
میلیمتری تیرپیتز ویران شود و
چرخدنده سمت راست آن از جایش بلند شده و پس از پرتاب شدن به یکی
از برج های توپهای 20
میلیمتری ضدهوائی برخورد کرد و آن را خراب نمود و از کار
انداخت.
هل کت آمریکائی
بمب دیگر
1600 پاوند (725
کیلوگرم)
وزن داشت و موجب سوراخ شدن زره کشتی
گردید. این بمب از یک
هواپیمای باراکودا پرتاب شده بود موجب سوراخ شدن بدنه تیرپیتز
و تخریب اطاق شماره 4 دستگاه
های الکتریکی آن گردید.
نیروی دریائی در گزارشی اعلام کرد ضربه بسیار خطرناک بود و
بسیار شانس آوردیم. تیرپیتز
میتوانست درنتیجه این حمله غرق شود.
در این حمله ناو هواپیمابر اچ. ام.
اس.
نابوب پس از آنکه در دریای بارنتس
(نزدیک سنت پیترزبورگ روسیه) توسط یک زیردریائی آلمانی
به نام یو -354 هدف یک اژدر
قرار گرفت مجبور به بازگشت به اسکاپا فلو در شمال اسکاتلند
گردید.
در آخرین دور از حملات
GOODWOOD
که چهارمین عملیات با این نام بود در
29
آگوست آغاز شد اما یکبار دیگر به
دلیل وجود مه شدید در طبقات پائین تیرپیتز از حملات جان سالم
به در برد.
پس از آنکه عملیات های نام برده شده بالا
موفقیتی به همراه نداشت
RAF (نیروی هوائی سلطنتی انگلستان)
و
USARF
(نیروی هوائی ایالات متحده آمریکا)
تصمیم گرفتند تا با استفاده از هواپیمای
بمب افکن موسکیتوی
انگلیسی و
بمب افکن بی-
17
آمریکائی آن را هدف قرار دهند.
اما این برنامه ها به دلایل فنی
هرگز اجرا نشد و سه نقشه دیگر اجرا شد. در
15 سپتامبر 1944
هواپیماهای
ارو لانکستر
RAF
وابسته به اسکادران های 617
و 9
به فرماندهی ویلی
تیت در عملیاتی به نام
PARAVANE
شرکت نمودند.
جیمز تیت، خلبان
انگلیسی و فرمانده حمله به تیرپیتز
این واحدها از پایگاه یاگودنیک
(YAGODNIK) در نزدیکی
بندر آرخانگلسک اتحاد شوروی برخاستند و مسلح به بمب های
BARNES WALLIS
و بمب های 5
تنی
TALLBOY
(پسر قد بلند)
و بمب های انفجاری زیر آبی
500 پاوندی (230
کیلوگرمی)
JOHNNY
WALKER
بودند.
این حمله نیز به دلیل ایجاد پرده ای
از دود توسط تیرپیتز با موفقیت زیادی همراه نبود اما یکی از
بمب های پرتاب شده توسط یکی از هواپیماهای اسکادران 9
به کشتی برخورد نمود و آن را برای
مدتی مجدا رهسپار تعمیرگاه نمود.
در اکتبر
1944
تعمیرات تیرپیتز به اتمام رسید و آن
کشتی آماده شده بود تا مجددا ماموریت های خود را از سر بگیرد. در این زمان به دلیل آنکه
سرفرماندهی آلمان تصور میکرد که متفقین قصد دارند در نروژ نیرو
پیاده نمایند به تیرپیتز دستور داده شد با حرکت به سوی مناطق
جنوبی تر خود را به جزیره ترومسو در آلتا فیورد برساند اما این
مکان نقطه ای بود در محدوده برد هواپیماهای متفقین که از
اسکاتلند بر میخاستند بود.
در 28 اکتبر 1944
بمب افکن های
لانکاستر براساس طرحی به نام عملیات از
OBVIATE
(برداشتن، رفع کردن)
از پایگاهی در لوسیموث در اسکاتلند
برخاستند اما یکبار دیگر مه غلیظ تیرپیتز را نجات داد و چیزی
نمانده بود که یکی از بمب های رها شده موجب از بین رفتن پروانه
و شافت موتور تیرپیتز شود.
ترومسو جائی که
تیرپیتز در آنجا هدف قرار گرفت با فلش مشخص شده است
جزیره ترومسو
آخرین عملیات برضد نبردناو تیرپیتز عملیاتی
بود با نام
CATECHISM (پرسشنامه مذهبی).
این عملیات در
12
نوامبر 1944
و توسط اسکادران 9 و 617
مجهز به هواپیماهای
لانکاستر و بمب های
TALL BOYS
اجام شد.
در این حمله تیرپیتز
با سه بمب
TALL BOYS
هدف قرار گرفت.
اولین بمب به برجک کشتی اصابت نمود
و زره آن را دچار آسیب نمود و دومین بمب به سمتی که کشتی از آن
طرف در بندر پهلو میگیرد اصابت نمود وسوراخی به عمق 61
میلیمتر ایجاد کرد.
این انفجار موجب یک
آتش سوزی در انبار مهمات برجک توپ شماره
C
گردید و آن را منفجر نمود.
11 دقیقه پس از اولین آتش سوزی
تیرپیتز به پهلو خم شد و شروع به فرو رفتن در آب نمود در این
لحظه بیش از 1000 تن از خدمه
این نبردناو در سمتی که در آب فرو میرفت گیر افتادند وفقط
تعداد 82 نفر از آنان موفق
شدند از سوراخ ایجاد شده در کشتی خود را به بیرون بکشند.
تعداد تلفات نهائی خدمه تیرپیتز
971 نفر بود.
تیرپیتز بلافاصله پس از آن در غرب
ترومسو در خلیج هاکویبوتن غرق شد.
ترومسو -
جائیکه تیرپیتز در آنجا هدف قرار گرفت
جزیره ترومسو -
جائیکه تیرپیتز در آنجا هدف قرار گرفت
تیرپیتز واژگون
می شود
اندک مدتی پس از آن
ناگهان جنگنده های
LUFTWAFFE
(نیروی هوائی آلمان نازی)
از راه رسیدند و شروع به حمله به
بمب افکن های متفقین نمودند.
بمب افکنها که توان مبارزه با
جنگنده های آلمانی را نداشتند وارد حریم هوائی کشور سوئد شدند
و سعی نمودند از آنجا فرار کنند که این امر مغایر موازین بین
المللی بود.
هاینریش اهرلر خلبان برجسته آلمانی که فرماندهی
واحد
JAGDGESCHWADER 5
در نروژ را برعهده داشت به دلیل
آنچه کوتاهی در انجام امور محوله در دفاع از نبردناو تیرپیتز
خوانده شد به دادگاه نظامی احضار شد و از مقام فرماندهی و تمام
افتخارات نظامی خود خلع شد و به عنوان یک خلبان به یک واحد
نیروی هوائی در آلمان فرستاده شد.
یک هواپیمای متفقین از اسکادران
9 متفقین که وارد خاک سوئد
شده بود با شلیک ضدهوائی آن کشور سقوط نمود اما خلبان و خدمه
آن که موفق شده بودند هواپیما را فرود آورند زنده ماندند.
غرق نبردناو تیرپیتز آخرین تهدید بالقوه نیروی
سطحی دریائی آلمان نازی در اقیاوس آتلانتیک شمالی را از بین
برد و قسمت عمده ای از کشتی های نیروی دریائی سلطنتی انگلستان
را که در اسکورت کاروانهای متفقین به روسیه شرکت می کردند را
آزاد نمود و این ناوگان به سوی حوزه پاسفیک و شرق دور اعزام شد.
پس از پایان جنگ دولت نروژ کشتی غرق شده
تیرپیتز را از آب بیرون کشید و قسمت عمده ای از آن را برای
اوراق نمودن فروخت و با بخشی از اجزاء باقی مانده کشتی موزه ای
به نام موزه تیرپیتز ایجاد نمود.
نوشته شده در
تاریخ : 04/04/89
نظر
بدهید |